Bắt người là biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự được áp dụng đối với người người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp, người đang bị truy nã, người đang bị truy nã, bị can, bị cáo, nhằm kịp thời ngăn chặn hành vi phạm tội của họ, ngăn ngừa họ trốn tránh pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đỉều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự.
Bắt người là hoạt động nhạy cảm có tác động trực tiếp đến các quyền cơ bản của công dân như: quyền bất khả xâm phạm về thân thể, quyền được bảo hộ tính mạng, danh dự, nhân phẩm của công dân. Vì vậy, khi thực hiện hoạt động này cần phải cân nhắc thận trọng. Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định 05 trường hợp bắt người sau: Bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp; bắt bị can, bị cáo để tạm giam; bắt người đang bị truy nã; bắt người đang bị truy nã; bắt người bị yêu cầu dẫn độ. Bài viết dưới đây LawFirm.Vn sẽ đưa ra những quy định của pháp luật về biện pháp bắt người đang bị truy nã.
1. Bắt người đang bị truy nã là gì?
Bắt người đang bị truy nã là biện pháp ngăn chặn trong tố tụng hình sự được áp dụng đối với người thực hiện hành vi phạm tội đã có lệnh bắt hoặc đã bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang thi hành án phạt tù mà bỏ trốn và bị cơ quan có thẩm quyên ra lệnh truy nã.
Bắt người trong trường hợp phạm tội quả tang và bắt người đang bị truy nã là hai biện pháp ngăn chặn khác nhau được quy định trong cùng một điều luật. Khác với bắt người trong trường hợp đang bị truy nã, hành vi của người đang bị truy nã không phải là hành vi đang thực hiện tội phạm hoặc ngay sau khi thực hiện tội phạm thì bị phát hiện hoặc đuổi bắt.
2. Thẩm quyền bắt người đang bị truy nã
Để huy động và phát huy tính tích cực, chủ động của quần chúng trong cuộc đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm nhằm kịp thời ngăn chặn hành vi phạm tội và trốn tránh pháp luật của người phạm tội, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, tập thể và công dân, Điều 111 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định bất kỳ người nào cũng có quyền bắt người đang bị truy nã.
3. Thủ tục bắt người đang bị truy nã
Việc bắt người đang bị truy nã không cần lệnh của cơ quan và người có thẩm quyền. Mọi người đều có quyền bắt và tước vũ khí, hung khí của người bị bắt.
Sau khi bắt người đang bị truy nã, người bắt phải giải ngay người bị bắt đến cơ quan công an, Viện kiểm sát hoặc ủy ban nhân dân nơi gần nhất. Các cơ quan này phải lập biên bản tiếp nhận và giải ngay người bị bắt hoặc báo ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.
Việc bắt đối với một số đối tượng khác ngoài việc phải tuân thủ các quy định về bắt người nói chung còn phải căn cứ vào một số quy định khác của pháp luật. Việc bắt người phạm tội là người thuộc các cơ quan dân cử như đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp ngoài việc tuân theo các quy định ở các Điều 110, 111 và Điều 113 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 còn phải bảo đảm một số thủ tục được quy định trong Hiến pháp và một số đạo luật khác. Sở dĩ có quy định như vậy là nhằm bảo đảm cho việc thực hiện chức năng giám sát việc thi hành hiến pháp và pháp luật, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước trong đấu tranh phòng, chống tội phạm được tốt chứ không phải là một sự phân biệt hay thiên vị, sự không bình đẳng hoặc là những đặc quyền có tính chất ngoại lệ nhằm bảo vệ cho bất cứ một cá nhân nào.
