1. Hình phạt là gì?

Theo quy định tại Điều 30 Bộ luật Hình sự 2015, hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước được quy định trong Bộ luật này, do Tòa án quyết định áp dụng đối với người hoặc pháp nhân thương mại phạm tội nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người, pháp nhân thương mại đó.

cac hinh phat doi voi phap nhan thuong mai pham toifyRbG — Hình minh họa. Các hình phạt đối với pháp nhân thương mại phạm tội

2. Các hình phạt đối với pháp nhân thương mại phạm tội

Các hình phạt đối với pháp nhân thương mại phạm tội được quy định tại Điều 33 Bộ luật Hình sự 2015, cụ thể như sau:

– Hình phạt chính bao gồm:

+ Phạt tiền;

+ Đình chỉ hoạt động có thời hạn;

+ Đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

– Hình phạt bổ sung bao gồm:

– Cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định;

– Cấm huy động vốn;

– Phạt tiền, khi không áp dụng là hình phạt chính.

Đối với mỗi tội phạm, pháp nhân thương mại phạm tội chỉ bị áp dụng một hình phạt chính và có thể bị áp dụng một hoặc một số hình phạt bổ sung.

Về nhóm hình phạt và nguyên tắc áp dụng hình phạt của pháp nhân thương mại không khác so với trường hợp người phạm tội. Riêng nội dung từng hình phạt chính, bổ sung bên trong thì khác biệt hoàn toàn và ít hơn nhiều so với đối tượng là người phạm tội (trừ hình thức phạt tiền). Chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một số hình phạt được quy định trong nhóm này (không được nhà làm luật quy định thành những Điều luật riêng biệt).

(1) Đình chỉ hoạt động có thời hạn;

(2) Đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

(3) Cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định;

(4) Cấm huy động vốn;

Ở đây tác giả không hiểu từ “hoạt động” mà nhà làm luật đề cập đến nội hàm như thế nào? Nếu như hiểu hoạt động là bao gồm tất cả các hoạt động của pháp nhân thì 2 hình phạt (3), (4) này không thể nào áp dụng cùng lúc với hình phạt chính (1) (2) được mà chỉ có thể áp dụng được cùng với hình thức phạt tiền (tất nhiên vẫn chưa có gì sai ở đây cả). Tuy nhiên đến khi phân tích (3) (4) chúng ta sẽ thấy có sự không rõ ràng:

(3) Cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định => Hoạt động và kinh doanh là khác nhau?

(4) Cấm huy động vốn => Huy động vốn là một hình thức khác với kinh doanh, hoạt động?

Nếu như vậy thì hình phạt bổ sung này đã đủ khi pháp nhân thương mại đó thực hiện việc đầu tư vốn khi bị cấm kinh doanh, hoạt động, huy động thì pháp nhân đó có vi phạm? phải chăng đây là một lỗ hổng pháp lý?

Chung quy lại, quy định như trên tạo ra một sự nhập nhằng khó hiểu và rất khó áp dụng trong thực tế. Cần có 1 sự sửa đổi hay ít nhất là một hướng dẫn cụ thể của cơ quan có thẩm quyền để có thể áp dụng một cách chính xác, hiệu quả quy định trên.

Xem thêm: Các hình phạt đối với người phạm tội là gì?