Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp là gì?

1. Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp là gì?

Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp là cá nhân có quyền sở hữu trên thực tế vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối đối với doanh nghiệp đó, trừ trường hợp người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và người đại diện phần vốn nhà nước tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp. (Điểm d khoản 1 Điều 1 Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2025)

2. Tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp

Điều 17 Nghị định 168/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Điều 3 Nghị định 296/2026/NĐ-CP) quy định tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, theo đó, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có tư cách pháp nhân (sau đây gọi là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp) là cá nhân đáp ứng một trong các tiêu chí sau:

(i) Cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc vừa trực tiếp và gián tiếp sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của doanh nghiệp.

Chủ sở hữu gián tiếp là cá nhân sở hữu từ 25% trở lên vốn điều lệ hoặc từ 25% trở lên tổng số cổ phần có quyền biểu quyết của doanh nghiệp thông qua các tổ chức hoặc các thỏa thuận pháp lý khác.

Trường hợp nhóm cá nhân có mối quan hệ gia đình theo quy định tại khoản 22 Điều 4 Luật Doanh nghiệp hoặc hợp đồng cùng nhau sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc vừa trực tiếp và gián tiếp từ 25% trở lên vốn điều lệ hoặc từ 25% trở lên tổng số cổ phần có quyền biểu quyết của doanh nghiệp, doanh nghiệp xác định các cá nhân trong nhóm này là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.

Đối với công ty hợp danh, tất cả thành viên hợp danh là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không phụ thuộc vào tỷ lệ góp vốn điều lệ hay quyền biểu quyết của họ tại doanh nghiệp.

(ii) Trường hợp cá nhân không đáp ứng tiêu chí quy định tại (i), hoặc có căn cứ cho thấy cá nhân được xác định theo tiêu chí quy định tại (i) không phải là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, doanh nghiệp xác định chủ sở hữu hưởng lợi thông qua các phương thức khác theo pháp luật hoặc trên thực tế. Việc kiểm soát được thông qua một hoặc nhiều các quyền sau: Quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm đa số hoặc tất cả thành viên hoặc chủ tịch hội đồng quản trị, đa số hoặc tất cả thành viên hoặc chủ tịch hội đồng thành viên, Giám đốc, Tổng giám đốc; sửa đổi, bổ sung điều lệ của doanh nghiệp; thay đổi cơ cấu tổ chức; quyết định chính sách tài chính, đầu tư và hoạt động của doanh nghiệp; tổ chức lại, giải thể doanh nghiệp.

(iii) Trong trường hợp không có cá nhân đáp ứng tiêu chí tại (i) và (ii), doanh nghiệp xác định một cá nhân là người quản lý doanh nghiệp có quyền hạn lớn nhất để hành động thay mặt cho doanh nghiệp, trừ trường hợp cá nhân đại diện vốn nhà nước trong doanh nghiệp.

3. Mục đích của việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp

Mục đích của việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp là nhằm đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng trong hoạt động của doanh nghiệp, phòng chống các hành vi phạm pháp như rửa tiền, trốn thuế, tham nhũng, và các hoạt động bất hợp pháp khác. Việc này giúp các cơ quan quản lý nhà nước, ngân hàng, tổ chức tài chính, và các bên liên quan có thể xác định rõ ai là người thực sự kiểm soát, hưởng lợi cuối cùng từ doanh nghiệp, từ đó nâng cao trách nhiệm và giảm thiểu rủi ro pháp lý, tài chính.

Cụ thể, mục đích chính gồm:

• Tăng cường minh bạch thông tin: Giúp các cơ quan quản lý, đối tác, khách hàng biết rõ ai là người thực sự kiểm soát và hưởng lợi từ doanh nghiệp.
• Phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố: Ngăn chặn các hoạt động bất hợp pháp thông qua việc xác định rõ chủ sở hữu hưởng lợi cuối cùng.
• Đảm bảo tuân thủ pháp luật: Theo quy định của pháp luật về phòng chống rửa tiền, chống trốn thuế, và các quy định về minh bạch doanh nghiệp.
• Bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan: Đảm bảo quyền lợi của cổ đông, nhà đầu tư, và các bên liên quan khác không bị xâm phạm.
• Hỗ trợ công tác điều tra, xử lý vi phạm pháp luật: Khi có các vụ việc liên quan đến hoạt động bất hợp pháp, việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi giúp cơ quan chức năng dễ dàng truy tìm, xử lý.

Tóm lại, mục đích của việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi là nhằm nâng cao tính minh bạch, phòng chống các hoạt động phạm pháp, bảo vệ lợi ích của nhà nước, doanh nghiệp và các bên liên quan, đồng thời đảm bảo hoạt động của doanh nghiệp phù hợp với quy định pháp luật.

Xem thêm: Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi trực tiếp của công ty