HS Code là gì? Cách tra cứu mã HS chuẩn xác nhất

HS Code là mã số dùng để phân loại hàng hóa trong hoạt động xuất nhập khẩu theo Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa (Harmonized Commodity Description and Coding System) của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO). Việc xác định đúng mã HS giúp doanh nghiệp tính thuế xuất nhập khẩu, xác định chính sách quản lý hàng hóa và thực hiện thủ tục hải quan chính xác.

Vậy HS Code là gì? Mã HS có cấu trúc như thế nào? Cách tra cứu mã HS hàng hóa ra sao để hạn chế sai sót khi khai báo hải quan? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. HS Code là gì?

HS Code (Harmonized System Code) là mã số phân loại hàng hóa được xây dựng dựa trên Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO).

Hệ thống HS được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới nhằm thống nhất cách phân loại, nhận diện và thống kê hàng hóa trong hoạt động thương mại quốc tế.

Mỗi loại hàng hóa sẽ được xác định một mã số tương ứng dựa trên các đặc điểm như:

• Tên gọi và bản chất của hàng hóa.
• Thành phần, nguyên liệu và cấu tạo.
• Công dụng và chức năng sử dụng.
• Mức độ gia công, chế biến.
• Đặc tính kỹ thuật và hình thức tồn tại của hàng hóa.

Tại Việt Nam, mã HS được sử dụng để khai báo hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, xác định thuế suất và thực hiện các chính sách quản lý chuyên ngành.

Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam được ban hành kèm theo Thông tư 31/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính, có hiệu lực từ ngày 29/12/2022.

2. Cấu trúc mã HS Code tại Việt Nam

Hệ thống HS quốc tế được xây dựng theo cấu trúc 6 chữ số. Trên cơ sở đó, các quốc gia có thể bổ sung thêm chữ số để chi tiết hóa danh mục hàng hóa phục vụ quản lý thuế và thương mại.

Tại Việt Nam, mã số hàng hóa trong Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được chi tiết đến cấp 8 chữ số.

Cấu trúc mã HS có thể được hiểu như sau:

Ví dụ về cấu trúc mã HS

Giả sử một mặt hàng có mã HS minh họa là 0901.21.00, có thể phân tích cấu trúc như sau:

• 09: Chương 09 – Cà phê, chè, chè Paraguay và các loại gia vị.
• 0901: Nhóm cà phê.
• 0901.21: Cà phê đã rang, chưa khử chất caffein.
• 0901.21.00: Mã hàng chi tiết theo Danh mục hàng hóa Việt Nam.

Lưu ý: Ví dụ trên chỉ nhằm minh họa cấu trúc mã HS. Khi khai báo hải quan, doanh nghiệp cần đối chiếu mô tả hàng hóa thực tế với danh mục và chú giải pháp lý hiện hành để xác định mã phù hợp.

3. Tại sao phải xác định đúng mã HS hàng hóa?

Việc xác định đúng mã HS có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu vì mã số hàng hóa ảnh hưởng trực tiếp đến nghĩa vụ thuế và các thủ tục quản lý nhà nước.

3.1. Xác định thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

Mã HS là căn cứ quan trọng để tra cứu thuế suất xuất khẩu, thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt và các loại thuế khác có liên quan.

Việc áp dụng sai mã HS có thể dẫn đến xác định sai mức thuế phải nộp, phát sinh nghĩa vụ truy thu thuế và các khoản tiền chậm nộp theo quy định.

3.2. Xác định chính sách quản lý hàng hóa

Mã HS giúp doanh nghiệp xác định hàng hóa có thuộc danh mục quản lý chuyên ngành, kiểm tra chất lượng, kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm hoặc phải đáp ứng điều kiện xuất nhập khẩu hay không.

Đặc biệt, một số mặt hàng có thể thuộc diện cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, tạm ngừng xuất nhập khẩu hoặc phải có giấy phép của cơ quan có thẩm quyền.

3.3. Xác định điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan

Đối với hàng hóa xuất nhập khẩu theo các hiệp định thương mại tự do (FTA), mã HS là một trong những căn cứ để xác định mặt hàng có thuộc phạm vi được hưởng ưu đãi thuế quan hay không.

Doanh nghiệp cần kết hợp kiểm tra mã HS, biểu thuế ưu đãi đặc biệt và quy tắc xuất xứ tương ứng để xác định khả năng hưởng thuế suất ưu đãi.

3.4. Hỗ trợ thống kê và quản lý hoạt động thương mại

Việc sử dụng mã HS thống nhất giúp cơ quan nhà nước và doanh nghiệp thuận lợi trong việc thống kê kim ngạch xuất nhập khẩu, phân tích thị trường, quản lý hàng hóa và thực hiện các nghĩa vụ hải quan.

4. Cách tra cứu mã HS Code chính xác nhất

Để xác định đúng mã HS của một mặt hàng, doanh nghiệp nên kết hợp tra cứu danh mục hàng hóa, biểu thuế và các tài liệu giải thích phân loại hàng hóa. Có thể thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Xác định đầy đủ thông tin về hàng hóa

Trước khi tra cứu mã HS, cần thu thập các thông tin kỹ thuật và thương mại của sản phẩm, bao gồm:

• Tên hàng hóa và tên thương mại.
• Thành phần cấu tạo, nguyên liệu sản xuất.
• Công dụng và mục đích sử dụng.
• Thông số kỹ thuật, kích thước, trọng lượng.
• Quy trình sản xuất và mức độ gia công.
• Hình ảnh, catalogue, tài liệu kỹ thuật hoặc mẫu hàng hóa nếu cần thiết.

Thông tin càng đầy đủ thì việc xác định mã HS càng có cơ sở chính xác.

Bước 2: Xác định chương và nhóm hàng phù hợp

Căn cứ vào bản chất và đặc điểm của hàng hóa, doanh nghiệp xác định chương hàng tương ứng trong Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Sau đó, tiếp tục đối chiếu mô tả của các nhóm hàng để lựa chọn nhóm phù hợp nhất.

Không nên chỉ dựa vào tên gọi thương mại hoặc tên sản phẩm do nhà sản xuất cung cấp để xác định mã HS, bởi cùng một tên gọi có thể bao gồm nhiều loại hàng hóa với thành phần và công dụng khác nhau.

Bước 3: Đối chiếu các chú giải pháp lý

Đây là bước quan trọng trong quá trình phân loại hàng hóa.

Doanh nghiệp cần kiểm tra:

• Chú giải Phần của Danh mục HS.
• Chú giải Chương liên quan.
• Chú giải Phân nhóm.
• Nội dung mô tả của từng nhóm và phân nhóm hàng hóa.

Các chú giải pháp lý có vai trò xác định phạm vi và nguyên tắc phân loại, giúp loại trừ những nhóm hàng không phù hợp.

Bước 4: Áp dụng 6 Quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại hàng hóa

Việc xác định mã HS phải tuân thủ 6 Quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại hàng hóa (GIR), bao gồm:

Quy tắc 1: Tên gọi của các Phần, Chương hoặc Phân chương chỉ có giá trị định hướng. Việc phân loại phải căn cứ vào nội dung nhóm hàng và các chú giải pháp lý liên quan.

Quy tắc 2: Quy định việc phân loại đối với hàng hóa chưa hoàn chỉnh, chưa hoàn thiện, hàng hóa ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời và hỗn hợp, hợp chất của các nguyên liệu.

Quy tắc 3: Áp dụng khi hàng hóa có thể được xem xét phân loại vào từ hai nhóm trở lên, theo các nguyên tắc cụ thể về mô tả đặc trưng nhất, đặc tính cơ bản và nhóm có thứ tự sau cùng.

Quy tắc 4: Hàng hóa không thể phân loại theo các quy tắc trước đó sẽ được phân loại vào nhóm hàng hóa giống chúng nhất.

Quy tắc 5: Quy định việc phân loại đối với một số loại bao bì, hộp đựng và vật liệu đóng gói đi kèm hàng hóa.

Quy tắc 6: Việc phân loại vào các phân nhóm của cùng một nhóm phải căn cứ vào nội dung mô tả của các phân nhóm, chú giải phân nhóm và các quy tắc liên quan.

Bước 5: Kiểm tra mã HS và thuế suất trên cơ sở dữ liệu chính thức

Sau khi xác định được nhóm và phân nhóm phù hợp, doanh nghiệp cần kiểm tra mã số chi tiết tại Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và đối chiếu với biểu thuế hiện hành.

Cần lưu ý rằng mã HS và thuế suất là hai thông tin khác nhau. Mã HS giúp xác định nhóm hàng, còn mức thuế phải áp dụng cần căn cứ thêm vào biểu thuế, xuất xứ hàng hóa, thời điểm đăng ký tờ khai và các điều kiện hưởng ưu đãi nếu có.

5. Những nguồn tra cứu mã HS Code đáng tin cậy

Để hạn chế việc sử dụng mã HS không chính xác, doanh nghiệp nên ưu tiên các nguồn dữ liệu chính thức và văn bản pháp luật có liên quan.

5.1. Tra cứu trên Cổng thông tin điện tử Cục Hải quan

Cục Hải quan là cơ quan quản lý nhà nước về hải quan, cung cấp các thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ việc tra cứu, phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu.

Doanh nghiệp có thể truy cập: Cổng thông tin điện tử Cục Hải quan

Khi tra cứu, nên ưu tiên dữ liệu về danh mục hàng hóa, thông tin phân loại và các văn bản hướng dẫn do cơ quan hải quan công bố.

5.2. Tra cứu Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam

Thông tư 31/2022/TT-BTC ngày 08/06/2022 của Bộ Tài chính ban hành Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam, là văn bản quan trọng để xác định mã số hàng hóa.

Doanh nghiệp cần đối chiếu nội dung mô tả hàng hóa, chú giải Phần, Chương và các phân nhóm liên quan thay vì chỉ tìm kiếm theo từ khóa.

5.3. Tra cứu biểu thuế xuất nhập khẩu

Sau khi xác định mã HS, doanh nghiệp cần tiếp tục tra cứu biểu thuế để xác định các mức thuế có thể áp dụng, bao gồm:

• Thuế xuất khẩu.
• Thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN).
• Thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo các hiệp định thương mại.
• Thuế giá trị gia tăng (VAT).
• Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường và các loại thuế khác nếu thuộc đối tượng chịu thuế.

Đối với thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, cần kiểm tra thêm điều kiện xuất xứ và chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) theo quy định của từng hiệp định.

5.4. Tra cứu cơ sở dữ liệu HS của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO)

WCO là tổ chức xây dựng và quản lý Hệ thống HS quốc tế. Doanh nghiệp có thể tham khảo thông tin về danh mục HS, chú giải và các tài liệu giải thích phân loại hàng hóa tại: Website chính thức của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO)

Nguồn dữ liệu này đặc biệt hữu ích khi doanh nghiệp cần đối chiếu mã HS quốc tế hoặc nghiên cứu việc phân loại hàng hóa trong hoạt động thương mại giữa các quốc gia.

6. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc xác định mã HS

Không phải mọi sản phẩm có cùng tên gọi đều có chung mã HS. Việc phân loại phụ thuộc vào bản chất, thành phần và đặc điểm thực tế của từng loại hàng hóa.

Một số yếu tố quan trọng cần xem xét bao gồm:

Doanh nghiệp cần đánh giá tổng thể các yếu tố trên và áp dụng đúng quy tắc phân loại thay vì lựa chọn mã HS chỉ dựa trên một đặc điểm riêng lẻ.

7. Hậu quả khi khai báo sai mã HS Code

Việc khai báo sai mã HS có thể gây ra nhiều rủi ro pháp lý, tài chính và ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

7.1. Bị truy thu thuế và tiền chậm nộp

Trường hợp khai sai mã HS dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp, doanh nghiệp có thể phải nộp bổ sung số thuế còn thiếu và tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

7.2. Bị xử phạt vi phạm hành chính

Tùy tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, việc khai sai mã số hàng hóa có thể bị xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan theo quy định hiện hành.

Trường hợp hành vi có dấu hiệu trốn thuế hoặc vi phạm pháp luật nghiêm trọng, doanh nghiệp còn có thể phải chịu các trách nhiệm pháp lý tương ứng.

7.3. Phát sinh chi phí và kéo dài thời gian thông quan

Việc khai báo sai mã HS có thể dẫn đến yêu cầu kiểm tra, giải trình, bổ sung hồ sơ hoặc thực hiện các thủ tục điều chỉnh tờ khai hải quan.

Điều này làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi và ảnh hưởng đến kế hoạch giao nhận hàng hóa của doanh nghiệp.

7.4. Ảnh hưởng đến chính sách quản lý chuyên ngành

Nếu mã HS được khai báo không chính xác, doanh nghiệp có thể xác định sai chính sách quản lý hàng hóa, dẫn đến thiếu giấy phép, chứng nhận hoặc kết quả kiểm tra chuyên ngành theo quy định.

8. Quy định pháp luật về phân loại hàng hóa và mã HS mới nhất

Việc xác định mã HS tại Việt Nam cần căn cứ vào hệ thống pháp luật về hải quan, thuế xuất nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn phân loại hàng hóa.

Một số văn bản pháp luật quan trọng doanh nghiệp cần tham khảo bao gồm:

• Luật Hải quan số 54/2014/QH13: Quy định về quản lý nhà nước đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và các hoạt động liên quan đến hải quan.
• Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13: Quy định về đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế và chính sách thuế xuất nhập khẩu.
• Thông tư 31/2022/TT-BTC: Ban hành Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.
• Thông tư 85/2026/TT-BTC: Quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Đặc biệt, từ ngày 15/09/2026, Thông tư 85/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực thi hành, thay thế Thông tư 14/2015/TT-BTC và Thông tư 17/2021/TT-BTC.

Thông tư 85/2026/TT-BTC quy định về việc phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu cũng như xây dựng và sử dụng cơ sở dữ liệu về Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Do đó, doanh nghiệp cần cập nhật quy định mới này khi thực hiện thủ tục xác định, phân loại và khai báo mã HS.

9. Một số lưu ý khi tra cứu và áp dụng mã HS

Để hạn chế rủi ro trong quá trình khai báo hải quan, doanh nghiệp cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Không sử dụng mã HS của hàng hóa tương tự một cách máy móc mà không kiểm tra đặc tính thực tế của sản phẩm.
• Không chỉ căn cứ vào tên thương mại, catalogue hoặc mã HS do nhà cung cấp nước ngoài cung cấp.
• Phải kiểm tra đầy đủ chú giải pháp lý và 6 Quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại hàng hóa.
• Đối chiếu mã HS với Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam đang áp dụng.
• Kiểm tra biểu thuế và chính sách quản lý chuyên ngành tại thời điểm đăng ký tờ khai.
• Lưu trữ catalogue, tài liệu kỹ thuật, thành phần cấu tạo và hồ sơ chứng minh căn cứ phân loại hàng hóa.
• Đối với hàng hóa phức tạp hoặc có nhiều cách phân loại, nên tham vấn cơ quan hải quan hoặc thực hiện thủ tục xác định trước mã số theo quy định.

10. Câu hỏi thường gặp về HS Code